หน้าหลัก

Print this page Print this page  |  Send this page Send this page  |  export to PDF Export to PDF

บทความพิเศษ
ความตกลงอาเซียนว่าด้วยการจัดการภัยพิบัติและการตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉิน

2 พฤษภาคม 2016 (จำนวนคนอ่าน 2485)
 
โดย  สุเนตรตรา จันทบุรี
                                                               
 
อาเซียนได้ริเริ่มความร่วมมือด้านการจัดการภัยพิบัติภายใต้กรอบของปฏิญญากรุงเทพฯ พ.ศ. 2510 โดยร่วมกันจัดตั้ง ASEAN Permanent Committee on Socio-Cultural Activities หรือคณะกรรมการอาเซียนด้านการส่งเสริมกิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ซึ่งรวมเรื่องการจัดการภัยพิบัติ ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 ที่บาหลี อินโดนีเซีย ผู้นำอาเซียนได้ร่วมลงนามในปฏิญญาว่าด้วยความร่วมมือในอาเซียน (The Declaration of ASEAN Concord or Bali Concord I) และมีประเด็นที่เกี่ยวกับการจัดการภัยพิบัติได้ถูกบรรจุไว้เป็นหลักการ ตามคำกล่าวว่า "ภัยพิบัติทางธรรมชาติและภัยอื่น ๆ สามารถเป็นปัจจัยที่ฉุดรั้งการก้าวเดินของการพัฒนาของประเทศสมาชิกได้ ดังนั้น ประเทศสมาชิกจะให้ความช่วยเหลือบรรเทาทุกข์แก่ประเทศที่ประสบภัยตามกำลังและขีดความสามารถที่มีอยู่” ต่อมาจึงได้จัดตั้งคณะกรรมการอาเซียนด้านการจัดการภัยพิบัติ (ASEAN Committee on Disaster Management: ACDM) (กรมอาเซียน, 2555)
 
ความตกลงอาเซียนว่าด้วยการจัดการภัยพิบัติและการตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉิน (ASEAN Agreement on Disaster Management and Emergency Response: AADMER) เป็นความตกลงที่ถูกจัดทำขึ้นจากคณะกรรมการจัดการภัยพิบัติอาเซียน (ACDM) โดยรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนได้มีการร่วมลงนามใน AADMER ในการประชุม ครั้งที่ 38 เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2548 ณ กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 24 ธันวาคม 2552
 
AADMER มีลักษณะเป็นความตกลงที่มีพันธกรณีที่ประเทศภาคีสมาชิกจะต้องปฏิบัติตาม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดหากลไกที่มีประสิทธิภาพที่สามารถลดความเสียหายจากภัยพิบัติต่อชีวิตและทรัพย์สิน สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมของภาคี และเพื่อร่วมกันตอบโต้ภัยพิบัติฉุกเฉิน ประกอบด้วย 11 ส่วน และ 36 มาตรา โดยกำหนดกรอบความร่วมมือและการจัดตั้งกลไกด้านการจัดการภัยพิบัติของอาเซียนในลักษณะครบวงจรของการบริหารจัดการภัยพิบัติครอบคลุมทั้งในยามปกติ ก่อนเกิดภัย (การกำหนดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ การเฝ้าระวัง การแจ้งเตือนภัย การป้องกัน การเตรียมความพร้อม) ในขณะเกิดภัย (การตอบโต้สถานการณ์ ฉุกเฉิน การบรรเทาทุกข์) ภายหลังเกิดภัย (เช่น การบูรณะฟื้นฟู) ตลอดจนความร่วมมือทางด้านวิชาการ การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ การเสริมสร้างศักยภาพและขีดความสามารถ เป็นต้น ทั้งนี้ จะเน้นหลักการที่ให้แต่ละประเทศสมาชิกได้ช่วยเหลือตนเองให้เต็มที่ก่อน และหากเกินขีดความสามารถจึงใช้กลไกที่กำหนดไว้ใน AADMER ในการช่วยเหลือต่อไป
 
กรอบแผนงาน AADMER Work Program (2553-2558) ได้มีการพัฒนาโดย ACDM เพื่อผลักดันให้ AADMER มีการปฏิบัติเป็นรูปธรรมมากขึ้นและได้กำหนดผู้นำการปฏิบัติ (Lead Shepherd) ซึ่งมีองค์ประกอบด้านยุทธศาสตร์ 4 ด้าน ได้แก่
1) การประเมินความเสี่ยง : อินโดนีเซีย/การเตือนภัย : เวียดนาม/การตรวจสอบ : ฟิลิปินส์
2) การป้องกันและการบรรเทา-การดำเนินการแผนปฏิบัติการแห่งชาติด้านการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ และเสริมสร้างแผนงานด้านกฏหมายและระบบองค์กร: ประเทศไทย/การให้ความรู้แก่ประชาชน ความตระหนักและให้การสนับสนุน : ลาวและไทย
3) การเตรียมความพร้อมและตอบโต้ : มาเลเซียและสิงคโปร์
4) การฟื้นฟู : อินโดนีเซียและเมียนมา
 
นอกจากนี้ คณะกรรมการจัดการภัยพิบัติอาเซียนยังได้ประสานความร่วมมือกับประเทศคู่เจรจา ได้แก่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ อินเดีย สหรัฐอเมริกา รัสเซีย และองค์การระหว่างประเทศต่าง ๆ ที่เป็นพันธมิตรร่วมงานกับอาเซียนในรูปแบบต่าง ๆ ด้วย
 
สำหรับประเทศไทยมีการดำเนินงานหลายประการภายใต้กรอบ AADMER และดำรงตำแหน่งประธาน ACDM เมื่อปี 2555 เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ACDM ครั้งที่ 21 ระหว่างวันที่ 8 - 10 มกราคม 2556 ที่จังหวัดเชียงใหม่ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยได้เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการอาเซียนด้านการจัดการภัยพิบัติ ครั้งที่ 27 ณ กรุงพนมเปญ ราชอาณาจักรกัมพูชา ระหว่างวันที่ 14 - 16 ธันวาคม 2558 และล่าสุดเป็นเจ้าภาพร่วมกับศูนย์ลดภัยพิบัติแห่งเอเชีย (ADRC) จัดประชุมว่าด้วยการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติแห่งเอเชีย ประจำปี 2559 (Asian Conference on Disaster Reduction: ADRC 2016) จัดขึ้น ณ จังหวัดภูเก็ต ระหว่างวันที่ 25 - 26 กุมภาพันธ์ 2559 โดยได้รับความร่วมมือจาก UNISDR มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติให้แก่ประเทศสมาชิก ADRC
 
 
 
ส่วนอาเซียน  สำนักการประชาสัมพันธ์ต่างประเทศ
กรมประชาสัมพันธ์

กรมประชาสัมพันธ์ เลขที่ 9 ซอยอารีย์สัมพันธ์ ถนนพระราม6 เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400
Tel.02 618 2323 ต่อ1719, 1723 Fax. 02 618 2372 E-mail:  aseanthai@hotmail.com


จำนวนผู้เยี่ยมชมเว็บไซต์